به گزارش پایگاه خبری تریبون ملی،خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از گسترش رایزنیهای دیپلماتیک دولت دونالد ترامپ با کشورهای مختلف خبر داده است؛ رایزنیهایی که همزمان با ادامه مذاکرات ایران با میانجیگران منطقهای و تلاشها برای دستیابی به راهکاری جهت پایان جنگ انجام میشود.
بر اساس این گزارش، در حالی که مذاکرات و تماسهای دیپلماتیک ایران با عمان، پاکستان، ترکیه و قطر همچنان ادامه دارد، هرچند روند آن منظم و قابل پیشبینی نیست، دولت آمریکا دامنه ارتباطات خود را به شماری از کشورهای اروپایی نیز توسعه داده است.
در همین چارچوب، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، سهشنبه ۲۰ مرداد در واشنگتن با وزیر امور خارجه اتریش دیدار کرد. یک روز بعد نیز با وزیر امور خارجه یونان به صورت تلفنی گفتوگو داشت.
آسوشیتدپرس گزارش داده است که در اطلاعرسانی اولیه وزارت امور خارجه آمریکا درباره این دیدارها و تماسها، اشاره مستقیمی به ایران به عنوان محور مذاکرات نشده بود. با این حال، بعداً مشخص شد که وزیران امور خارجه اتریش و یونان تقریباً بلافاصله پس از رایزنی با روبیو، در روز پنجشنبه ۲۲ مرداد با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفتوگو کردهاند.
چرا اتریش و یونان وارد رایزنیها شدند؟
تحلیلگران معتقدند ورود این دو کشور اروپایی به رایزنیهای مرتبط با بحران، لزوماً به معنای ایفای نقش میانجی رسمی نیست، بلکه میتواند ناشی از نگرانی فزاینده کشورهای مختلف از گسترش پیامدهای درگیری و تأثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی آنها باشد.
به نوشته آسوشیتدپرس، وضعیت تنگه هرمز و اختلال در مسیرهای کشتیرانی موجب شده است کشورهایی که در شرایط عادی احتمالاً موضعی بیطرفانه اتخاذ میکردند، به دنبال استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک خود برای اثرگذاری بر تهران و واشنگتن باشند.
یک دیپلمات اروپایی نیز به این خبرگزاری گفته است که همزمانی این تماسها اتفاقی نبوده است.
اتریش از این جهت اهمیت ویژهای دارد که وین میزبان آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ نهادی که در هرگونه توافق احتمالی درباره برنامه هستهای ایران میتواند نقش مهمی داشته باشد. این شهر همچنین محل مذاکراتی بود که در نهایت به توافق هستهای برجام منجر شد.
یونان نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی و نقش خود در حوزه کشتیرانی، منافع قابل توجهی در تحولات مربوط به تنگه هرمز و دریای سرخ دارد.
تأکید اروپا بر امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز
محتوای بیانیههای رسمی وزارتخانههای امور خارجه اتریش و یونان نیز نشان میدهد موضوع ایران در رایزنیهای اخیر جایگاه مهمی داشته است.
وزارت امور خارجه یونان اعلام کرد سید عباس عراقچی در گفتوگو با جورج گراپتریتیس، وزیر امور خارجه این کشور، درباره تحولات منطقه و بهطور ویژه مذاکرات مرتبط با تنگه هرمز توضیحاتی ارائه کرده است.
وزارت امور خارجه یونان همچنین بر اهمیت آزادی کشتیرانی و حفظ امنیت دریایی تأکید کرده است.
در سوی دیگر، وزارت امور خارجه اتریش از آمادگی این کشور برای فراهم کردن امکان میزبانی مذاکرات احتمالی با ایران سخن گفته است. بئاته ماینل-رایزینگر، وزیر امور خارجه اتریش، نیز بر ضرورت استفاده از دیپلماسی برای بازگرداندن ثبات به منطقه تأکید کرده است.
در موضع اعلامشده از سوی اتریش آمده است که راهکار نظامی نمیتواند مسئله را حل کند و همچنان امکان دستیابی به راهحل دیپلماتیک وجود دارد. این کشور همچنین حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را از اولویتهای خود عنوان کرده است.
وزارت امور خارجه ایران نیز روز جمعه ۲۳ مرداد درباره تماسهای عراقچی با همتایان اروپایی خود اعلام کرد که طرفین درباره سازوکارهای مدیریت آینده تنگه هرمز گفتوگو کردهاند.
واکنش ایران به اظهارات ترامپ درباره تنگه هرمز
همزمان با ادامه این رایزنیهای دیپلماتیک، کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز، موضع تهران را در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد.
غریبآبادی بامداد شنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ در واکنش به سخنان رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد که تصمیم درباره باز یا بسته بودن تنگه هرمز در اختیار ایران است و تهدید، استقرار ناو هواپیمابر یا صدور فرمان نمیتواند این واقعیت را تغییر دهد.
وی در پیام دیگری نیز با تکرار موضع ایران درباره حاکمیت و کنترل تنگه هرمز، اعلام کرد که تهران تا زمانی که آمریکا آنچه را ایران شکست راهبردی خود میداند نپذیرد و از مواضع خود عقبنشینی نکند، به اعمال محاصره ادامه خواهد داد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ روز جمعه به وقت محلی، در جریان سخنرانی در مرکز آموزش و اطلاعات دیوید اس. مک در شهرستان ناسائو در ایالت نیویورک، ادعایی درباره آینده تنگه هرمز مطرح کرد و گفت ممکن است این آبراه را در آینده «قلمرو ایالات متحده» اعلام کند.