به گزارش پایگاه خبری تریبون ملی،عادت به مصرف نوشیدنی‌های شیرین ممکن است فراتر از افزایش دریافت روزانه قند، پیامدهایی برای سلامت عمومی و عملکرد مغز داشته باشد. متخصصان تغذیه معتقدند مصرف بیش از حد این نوشیدنی‌ها در بلندمدت می‌تواند برخی از عوامل خطر مرتبط با زوال عقل را تشدید کند.
مگی مون، متخصص تغذیه و سلامت مغز، با اشاره به این موضوع می‌گوید نوشیدنی‌های شیرین لزوماً به‌طور مستقیم موجب زوال عقل نمی‌شوند، اما مصرف مداوم و بیش از اندازه آن‌ها ممکن است شرایطی مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های قلبی را تشدید کند؛ عواملی که با افزایش خطر ابتلا به اختلالات شناختی ارتباط دارند.
افزایش قند خون و احتمال مقاومت به انسولین
یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره نوشیدنی‌های شیرین، سرعت جذب قند موجود در آن‌هاست. این نوشیدنی‌ها معمولاً مقادیر قابل توجهی قند دارند و در مقایسه با بسیاری از مواد غذایی کامل، فیبر و پروتئین اندکی در اختیار بدن قرار می‌دهند؛ به همین دلیل، مصرف آن‌ها می‌تواند باعث افزایش سریع قند خون شود.
دیانا دیبلی، متخصص تغذیه و پزشک، توضیح می‌دهد که تکرار این افزایش‌های قند خون، در کنار سایر عوامل تغذیه‌ای و سبک زندگی، ممکن است در ایجاد مقاومت به انسولین نقش داشته باشد.
مقاومت به انسولین وضعیتی است که در آن سلول‌های بدن پاسخ مناسبی به این هورمون نمی‌دهند و در صورت تداوم، می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به دیابت نوع ۲ شود.
ارتباط این فرایند با سلامت مغز نیز اهمیت دارد؛ زیرا عملکرد مغز به تنظیم مناسب سوخت‌وساز و سلامت عروق وابسته است. دیابت و عوارض عروقی مرتبط با آن می‌توانند در درازمدت خطر افت عملکرد شناختی را افزایش دهند.
ارتباط مصرف نوشیدنی‌های شیرین با خطر زوال عقل
بر اساس پژوهشی که در سال ۲۰۲۳ به آن اشاره شده است، مصرف بیش از دو نوشیدنی شیرین‌شده با شکر در روز، در مقایسه با مصرف نکردن این نوشیدنی‌ها، با خطر بالاتر زوال عقل ارتباط داشته است.
با این حال، مشاهده چنین ارتباطی به معنای اثبات این نیست که نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً موجب بروز زوال عقل می‌شوند. برای مشخص شدن نقش مستقل این نوشیدنی‌ها و بررسی تأثیر عوامل دیگری مانند کیفیت کلی رژیم غذایی، فعالیت بدنی و وضعیت سلامت افراد، به مطالعات بیشتری نیاز است.
سلامت عروق؛ حلقه اتصال تغذیه و عملکرد مغز
مغز برای انجام فعالیت‌های حیاتی خود به جریان خون مناسب و دریافت مستمر اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد. به همین دلیل، سلامت رگ‌های خونی نقش مهمی در حفظ عملکرد شناختی ایفا می‌کند.
مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین در طول زمان می‌تواند با افزایش وزن، چاقی و بالا رفتن فشار خون همراه باشد. این شرایط از عوامل مؤثر بر آسیب عروقی هستند و ممکن است خون‌رسانی مناسب به مغز را مختل کنند.
آسیب به عروق مغزی می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات شناختی شود و در برخی شرایط، خطر زوال عقل عروقی را افزایش دهد. از این رو، کنترل فشار خون، پیشگیری از دیابت و حفظ وزن مناسب، از جمله اقداماتی هستند که در مراقبت بلندمدت از سلامت مغز اهمیت دارند.
نوشیدنی‌های شیرین و کاهش کیفیت رژیم غذایی
پیامد احتمالی دیگر مصرف زیاد قند افزوده، کاهش کیفیت کلی تغذیه است. افرادی که بخش قابل توجهی از انرژی روزانه خود را از نوشیدنی‌های شیرین دریافت می‌کنند، ممکن است کمتر به سراغ مواد غذایی سرشار از ترکیبات مفید برای بدن و مغز بروند.
انواع توت‌ها، سبزیجات برگ‌سبز، مغزها و ماهی از جمله مواد غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی‌فنول‌ها و اسیدهای چرب امگا ۳ هستند که می‌توانند بخشی از یک الگوی غذایی سالم و متعادل باشند.
البته مصرف گاه‌به‌گاه یک نوشیدنی شیرین به معنای محروم شدن از این مواد مغذی نیست؛ مسئله اصلی زمانی ایجاد می‌شود که مصرف مکرر نوشیدنی‌های پرقند به عادتی تبدیل شود که جایگزین آب و مواد غذایی با ارزش تغذیه‌ای بالاتر شود.
کاهش مصرف قند؛ گامی برای مراقبت از مغز
اگرچه برای تعیین رابطه مستقیم میان نوشیدنی‌های شیرین و زوال عقل به شواهد علمی بیشتری نیاز است، محدود کردن مصرف این نوشیدنی‌ها می‌تواند به کنترل دریافت قند افزوده و کاهش برخی عوامل خطر متابولیک و عروقی کمک کند.
جایگزین کردن نوشابه و سایر نوشیدنی‌های شیرین با آب، کاهش مصرف قند افزوده و پیروی از رژیم غذایی متنوع و متعادل، در کنار فعالیت بدنی منظم و کنترل فشار خون و قند خون، از اقداماتی است که می‌تواند در حفظ سلامت عمومی و عملکرد مغز مؤثر باشد.